Nhiều văn bản quy phạm pháp luật quy định rõ về sự tham gia và trách nhiệm giải trình.  

 

Văn bản quy định về Sự tham gia của người dân

  • Theo quy định tại Điều 28 Hiến pháp năm 2013, công dân có quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và cả nước. Quyền này, cùng với các quyền tự do ngôn luận, báo chí, tiếp cận thông tin nêu ở Điều 25 là cơ sở hiến định trực tiếp mà qua đó mọi tổ chức xã hội và người dân có thể tham gia đóng góp ý kiến vào tiến trình soạn thảo các văn bản pháp luật. Như vậy, Hiến pháp năm 2013 đã đặt ra những yêu cầu cấp thiết với việc triển khai các hoạt động lập pháp và thực tiễn để hiện thực hóa các quyền hiến định và các hình thức dân chủ trực tiếp.
  • Trong năm 2014, Quốc Hội đã thông qua Nghị quyết số 70/2014/QH13 điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XIII và Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2015 trong đó đặt ra ưu tiên cụ thể hóa bằng luật một số quyền dân sự, chính trị mà hiện đã được hiến định từ lâu nhưng chưa triển khai thực hiện được trên thực tế, bao gồm tự do hội họp, lập hội, biểu tình, tiếp cận thông tin (Điều 25) và quyền biểu quyết khi nhà nước tổ chức trưng cầu ý dân (Điều 29).
  • Nghị định số 45/2010/NĐ-CP ngày 21/4/2010 của Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý Hội quy định, Hội có quyền tham gia ý kiến vào các VBQPPL có liên quan đến nội dung hoạt động của Hội theo quy định của pháp luật. Kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với các vấn đề liên quan tới sự phát triển hội và lĩnh vực Hội hoạt động… (khoản 9 Điều 23).