Huy động cộng đồng dân tộc thiểu số huyện Mèo Vạc tham gia góp ý xây dựng Bộ Luật Dân sự

Đơn vị nhận tài trợ: Hội phụ nữ Hà Giang

Địa bàn: Huyện Mèo vạc, tỉnh Hà Giang

Thời gian triển khai: Tháng 9/2014 - tháng 8/2015


Mèo Vạc là huyện vùng cao địa đầu tổ quốc của tỉnh Hà Giang, tiếp giáp với Trung Quốc ở phía Bắc. Huyện có địa hình chủ yếu là núi đá vôi khá hiểm trở và là nơi cư trú của rất nhiều đồng bào DTTS như Mông, Dao, Sán chỉ, Lô Lô… sống rải rác ở các trền núi gập ghềnh. Khó khăn nhất vẫn là nhận thức về luật pháp và chính sách của người dân còn rất hạn chế, đại đa số phụ nữ chưa hiểu tiếng phổ thông. Do vậy việc tiếp cận được tới đồng bào ở đây đã là một thách thức, nhưng làm thế nào để thu hút được sự quan tâm của người dân và chuyển tải cho họ được những thông điệp chinh sách và pháp luật còn khó khăn gấp bội phần.

Thực hiện dự án “Tăng cường sự liên kết giữa các tổ chức xã hội, nhóm cộng đồng và các cơ quan chính quyền, đoàn thể để thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ các dân tộc thiểu số huyện Mèo Vạc - tỉnh Hà Giang trong sửa đổi và bổ sung Bộ Luật Dân sự và nâng cao trách nhiệm giai trình của chính quyền trong thực hiện luật pháp để bảo vệ quyền và lợi ích của người dân”, với kinh nghiệm dựa trên những nét văn hóa và thông lệ đặc thù của đồng bào địa phương Hội Phụ nữ Hà Giang đã thực hiện sáng kiến tập huấn và truyền thông nâng cao nhận thức của người dân thông qua hình thức sân khấu hóa với rất nhiều tiểu phẩm kết hợp truyền thông tại chợ phiên của người dân địa phương trong đó những vấn đề nóng nhất có ảnh hưởng đến quyền của người dân, đặc biệt là phụ nữ được chuyển tải thành những tiểu phẩm hài nhưng dễ hiểu để gây sự chú ý của mọi người. Những buổi truyền thông được thực hiện bằng hai thứ tiếng (tiếng phổ thông và tiếng địa phương như Mông, Dao) nên đã thực sự cuốn hút được đông đảo người dân địa phương tham gia, bởi người dân coi chợ phiên như là ngày hội của họ”, chị Nguyễn Thị Thanh Minh – Chủ tịch Hội LHPN huyện Mèo Vạc chia sẻ, “Hội LHPN tỉnh đã tổ chức được 07 cuộc truyền thông với trên 2.500 lượt người với nội dung tuyên truyền về quyền, nghĩa vụ của phụ nữ dân tộc thiểu số và nhân dân trong việc thực thi Luật Dân sự. Trọng tâm tuyên truyền về Quyền nhân thân, quyền được khai sinh, quyền được cư trú, quyền đăng ký kết hôn, độ tuổi kết hôn, quyền xác lập dân tộc, quyền bình đẳng trong sở hữu tài sản giữa vợ và chồng, vấn đề bình đẳng giới trong gia đình,... là những vấn đề nổi cộm ở địa phương”.

Chị Phùng Mẩy Liều, dân tộc Dao ở thôn Sủng Nhỉ B - Sủng Máng nói: “Trước đây khi chưa được nghe tuyên truyền phổ biến pháp luật, tôi chưa có nhận thức nhiều về quyền của phụ nữ và quyền của con người được quy định trong pháp luật. Tôi chỉ biết chấp hành pháp luật một cách rất chung chung, là không làm điều gì xấu... Theo tôi được biết, ở thôn, xã của tôi, nhận thức về pháp luật của phụ nữ và người dân còn rất hạn chế, nhiều người vi phạm pháp luật mà không biết, như: Nhiều phụ nữ rời khỏi ra nước ngoài làm thuê bất hợp pháp, không báo cáo với xã, thôn, dẫn đến nhiều chị bị làm hại; nhiều người còn chưa đủ tuổi đã kết hôn ; trẻ con thì không có giấy khai sinh nên bị thiệt thòi, ; nhiều chị phụ nữ bị chồng đánh mà không dám nói với ai vì sợ nên phải chịu đựng...”. Chị nói tiếp: “sau khi được tuyên truyền nâng cao nhận thức chúng tôi còn được tham gia một số hoạt động của dự án như tọa đàm với người dân để nắm bắt nhu cầu trong việc thực thi pháp luật dân sự, tham gia đối thoại trực tiếp giữa phụ nữ dân tộc thiểu số với chính quyền địa phương; tham gia truyền thông tại cộng đồng và được tham vấn lấy ý kiến góp ý vào dự thảo Bộ Luật dân sự”.

Với các sáng kiến huy động sự tham gia của người dân, Hội Phụ nữ Hà Giang đã không những nâng cao được nhận thức của chị em mà còn giúp chị em mạnh dạn nói lên tiếng nói của mình, phản ánh và góp ý cho các chính sách pháp luật, cụ thể là Bộ Luật dân sự trong các vấn đề thiết thực như áp dụng tập quán, bảo vệ quyền dân sự, năng lực hành vi dân sự, bảo vệ quyền thân nhân trong hôn nhân và gia đình, quyền khai sinh, sở hữu tài sản,…

Từ chỗ không biết đến biết rồi đã làm chị em trở lên hào hứng, nhiệt tình tham gia không chỉ góp ý cho chính sách pháp luật mà còn tiến tới tự bảo vệ mình trước pháp luật.