Phụ nữ nghèo, đơn thân góp ý kiến về chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội

Đơn vị nhận tài trợ: Trung tâm tư vấn nghiên cứu và phát triển miền Trung (CRCCD)

Địa bàn: Ba thành phố Đà Nẵng, Quảng Ngãi và Quy Nhơn

Thời gian triển khai: Tháng 5/2014- tháng 1/2015


Đà Nẵng là thành phố tiên phong đưa ra chính sách hỗ trợ nhà cho các hộ phụ nữ nghèo và các bà mẹ đơn thân bên cạnh chính sách ưu đãi chung phát triển nhà ở xã hội và các chính sách hỗ trợ người nghèo khác. Với mong muốn tìm hiểu sâu hơn về tác động của chính sách này, CRCCD đã thực hiện một nghiên cứu sâu để xem liệu mô hình này có thực sự thành công và có thể áp dụng rộng rãi hơn.

Nghiên cứu được triển khai không chỉ ở Thành phố Đà Nẵng mà cả Quảng Ngãi và Quy Nhơn, tạo cơ hội cho hơn 650 hộ phụ nữ nghèo, đơn thân và đang nuôi con nhỏ tại các thành phố này được bày tỏ mong muốn và kiến nghị của họ về chính sách nhà ở.

Tổng hợp dữ liệu từ nghiên cứu cho thấy, ở Đà Nẵng, tính đến cuối năm 2012, tỷ lệ số hộ nghèo có phụ nữ là chủ hộ chiếm gần 50% tổng số hộ nghèo toàn thành phố. Tỉ lệ này còn cao hơn ở Quảng Ngãi là gần 65% theo số liệu thống kê không chính thức năm 2011, và gần 61% ở Quy Nhơn năm 2013. Các hộ phụ nữ nghèo, đơn thân và đang nuôi con nhỏ gặp nhiều khó khăn vì công việc bấp bênh, thu nhập thấp, ngoài gánh nặng về con cái họ lại phải lo hỗ trợ cho bố mẹ già, người thân. Những dẫn chứng thu được từ các điểm nghiên cứu đã chỉ ra họ đúng là nhóm đối tượng cần có những hình thức hỗ trợ đặc biệt.

Tính đến tháng 8/2013, Đà Nẵng đã bố trí nhà ở cho gần 400 hộ phụ nữ nghèo đơn thân. Việc áp dụng chính sách này đã góp phần thay đổi cuộc sống của các gia đình này. Kết quả tham vấn với chị em được đã được hỗ trợ nhà ở tại Đà Nẵng cho thấy, sau khi được chuyển đến nơi ở mới, có đến 41% các hộ ở diện hộ nghèo đã thoát nghèo, tập trung vào nhóm có công việc ổn định như công nhân.

Tuy nhiên, chính những người được hưởng lợi từ chính sách này cũng đã chỉ ra bất cập và hạn chế của nó. Ví dụ, các khu ở mới thường được bố trí xa trung tâm, xa nơi ở cũ nên họ không thể tiếp tục công việc cũ như buôn bán nhỏ và làm thuê, dẫn đến xáo động về việc làm và thu nhập. Hay việc bố trí nhà ở tập trung cho các gia đình cùng cảnh ngộ làm chị em cũng khó tìm ra hoạt động kinh tế phù hợp. Nhiều chị em cũng phản ánh việc phải trả phí dịch vụ hàng tháng cao, hay việc tăng mạnh các khoản phí này cũng ảnh hưởng đến cuộc sống của gia đình họ.

Việc bố trí nhà ở cho phụ nữ nghèo đơn thân tại Đà Nẵng cũng mới chỉ đáp ứng đáp ứng được một phần nhu cầu về nhà ở của nhóm đối tượng này. Nhiều chị em cũng cho biết là họ thuộc diện được hưởng chính sách nhưng cũng chỉ biết làm đơn nộp và chờ đợi chứ không biết trường hợp của họ bao giờ sẽ được xét duyệt.

Tiếng nói của chị em phụ nữ nghèo đơn thân từ ba thành phố cũng như những ưu điểm và bất cập của chính sách hỗ trợ nhà cho đối tượng này đã được tổng hợp thành các báo cáo và đưa ra các khuyến nghị cụ thể góp ý hoàn thiện, bổ sung, sửa đổi Luật nhà ở và các chính sách nhà ở tại Đà Nẵng, Quảng Ngãi và Quy Nhơn. Dự án cũng đã góp phần mang lại sự thay đổi về cách nhìn nhận và sự quan tâm của các cấp lãnh đạo chính quyền địa phương cho những bước tiếp theo như hoàn thiện cơ chế hỗ trợ nhà ở hay sử dụng ngân sách của địa phương để hỗ trợ nhóm đối tượng này. Bên cạnh đó sự tham gia của các tổ chức chính trị xã hội như Hội liên hiệp phụ nữ, Hội Luật gia hay các tổ chức cung ứng nhà ở sẽ tiếp tục tuyên truyền và huy động sự tham gia đóng góp, hỗ trợ thêm vào chính sách của từng địa phương.