Hộ cận nghèo với chính sách bảo hiểm y tế tại Cần Thơ

Luật Bảo hiểm y tế là chính sách an sinh xã hội lớn của Nhà nước, tác động đến mọi công dân Việt Nam, Luật BHYT đã ban hành 2008 thực sự điều chỉnh các vấn đề thực tế của cuộc sống, từng bước có những tháo gở khó khăn cho hộ dân nông thôn, nhất là hộ nghèo và cận nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi; những mức hỗ trợ chi phí mua BHYT từ phía nhà nước được nâng lên; miễm, giảm cho từng đối tượng chính sách, mở rộng cơ sở khám chữa bệnh BHYT; tăng cường cơ sở vật chất tại phòng khám cơ sở,… được người dân đồng tình cao;

 

Để nâng cao nhận thức các hộ cận nghèo và thu thập ý kiến đóng góp chính sách BHYT, chúng tôi được sự tài trợ của Quỹ Paraff thực hiện dự án “Nâng cao nhận thức về Luật Bảo hiểm y tế và những sửa đổi, bổ sung Luật cho hộ cận nghèo tại Ô Môn, Cờ Đỏ, Thới Lai của thành phố Cần Thơ”.

Dân số TP.Cần Thơ 2013 là 1.232.260 người trong đó thuộc hộ cận nghèo 46.704 người; năm 2013 ngân sách thành phố tăng mức hỗ trợ là 80% chi phí mua thẻ BHYT cho người cận nghèo nhưng số người tham gia  chưa cao, tính đến 6 tháng đầu năm 2013 toàn thành phố chỉ có trên 8.000 đối tượng hộ cận nghèo mua BHYT, đạt tỷ lệ 16% so với tổng số đối tượng. Số hộ cận nghèo các địa bàn triển khai dự án Ô Môn 2.558 hộ cận nghèo/32.461 hộ dân; Cờ Đỏ 2.625/29.359; Thới Lai 2.175/29.375 là những địa bàn có số hộ cận nghèo tương đối cao của thành phố Cần Thơ nhưng tỉ lệ tham gia bảo hiểm y tế vẫn còn thấp.

Nguyên nhân, người dân hộ cận nghèo hầu như chưa được tiếp cận sâu với chính sách BHYT;  do một số hộ cận nghèo không có đủ tiền mua thẻ BHYT, mặc dù thoát nghèo nhưng kinh tế còn khó khăn, thêm vào đó nhận thức của người dân về vấn đề chăm sóc sức khỏe còn hạn chế, nhiều hộ cận nghèo chưa quan tâm đến lợi ích của việc tham gia BHYT; bên cạnh đó công tác tuyên truyền ở cơ sở còn nhiều hạn chế, từ đó, người dân không nắm bắt và tiếp cận được với những thông tin về BHYT cũng như những chính sách hỗ trợ dành cho hộ cận nghèo; trong thực tế có rất nhiều trường hợp người dân có nhu cầu, nhưng lại không biết hỏi và mua BHYT ở đâu. Và còn có nguyên nhân khác khiến người dân nói chung và hộ cận nghèo nói riêng không muốn tham gia BHYT là do họ chưa hài lòng về tinh thần phục vụ và chất lượng khám chữa bệnh BHYT. Đâu đó còn có sự phân biệt đối xử giữa khám chữa bệnh BHYT với khám chữa bệnh dịch vụ, biểu hiện qua cách thức phục vụ như thời gian chờ đợi lâu, thủ tục phiền hà, thái độ của một số cán bộ y tế thiếu tận tình, cấp phát thuốc không đầy đủ….

Nhằm nâng cao nhận thức về Luật BHYT cho hộ cận nghèo: với các hoạt động của dự án như điều tra khảo sát, tổ chức tập huấn trực tiếp, tổ chức tọa đàm trách nhiệm giải trình và xây dựng nhóm tích cực; với công cụ pano, tờ rơi và sử dụng công nghệ thông tin;  các hoạt động trên tập trung vào đối tượng hộ cận nghèo để đạt mục tiêu dự án vừa nâng cao nhận thức người dân về chính sách BHYT cho hộ cận nghèo vừa góp ý Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT. Thành công lớn nhất của dự án là Nâng cao nhận thức người dân về chính sách BHYT; lần đầu tiên họ được triển khai trực tiếp, tìm hiểu rõ những quyền lợi và trách nhiệm của người dân được quy định trong Luật BHYT và qua dự án hiểu hơn việc thực thi Luật của các cơ quan đơn vị, với những hành động cụ thể có tác động đến hiệu quả của chính sách này đối với nhân dân nói chung hộ cận nghèo nói riêng.

Các hộ hộ cận nghèo đã yêu cầu và kiến nghị đối với nhà nước về chính sách, quyền lợi và chủ trương BHYT như sau:

- Để bệnh nhân yên tâm đến khám và điều trị bệnh tại các cơ sở y tế địa phương, cần nâng cao chất lượng KCB tại các cơ sở này. Kiến nghị nhà nước nên tăng cường bác sĩ chuyên môn cho trạm y tế cơ sở, tăng cường trang thiết bị y tế đảm bảo phục vụ chẩn đoán và điều trị ban đầu, Cần đầu tư y tế cơ sở vì KCB tại địa phương người bệnh không phải đi xa, tránh vượt tuyến tiết kiệm thời gian và chi phí; Thường xuyên kiểm tra, thanh tra việc KCB tại các địa phương;

 - Đề nghị cấp thẻ BHYT miễn phí, hay giảm tiền mua thẻ BHYT cho hộ cận nghèo, vì mức chênh lệch giữa nghèo và cận nghèo không xa (hộ cận nghèo đóng 95% chi phí khám cữa bệnh).

-  Kiến nghị ngành y tế nên cải tiến quy trình KCB BHYT cấp phát thuốc phải đầy đủ và nhanh chóng cho dân; Thuốc khám bảo hiểm nên nghiên cứu nâng chất danh mục thuốc BHYT, ít thuốc nhưng chất lượng cao hơn. 

- Thẻ BHYT có gắn ảnh và mã vạch để tránh phiền hà cho dân và cho đơn vị khám chữa bệnh.

- Yêu cầu đối xử bình đẳng đối với bệnh nhân nghèo khi nằm viện, y bác sĩ nên chăm sóc tận tình hơn vì người nghèo luôn mặc cảm.

- Khi người dân mua BHYT, cơ quan chức năng làm thủ tục cấp thẻ kịp thời, vì đối với bệnh nhân bệnh nặng cần điều trị liên tục, nếu gián đoạn gây thiệt thòi cho dân. Việc xét hộ nghèo và cận nghèo được thực hiện tại xã/phường, nên xét công khai minh bạch trước dân; công bố danh sách tại UBND xã/phường để hộ cận nghèo biết mình thuộc loại hộ nào.

- Nhà nước cần quan tâm hơn nữa đến chính sách, quyền lợi và chủ trương BHYT đối với hộ cận nghèo. Kiến nghị nhà nước sửa đổi nhanh chính sách y tế cơ sở.

- Cần tăng cường tuyên truyền cho người dân cận nghèo hiểu rõ quyền lợi của dân khi tham gia khám chữa bệnh bằng BHYT để người dân tham gia mua BHYT.

Đến 15/10/2014 tỉ lệ hộ cận nghèo trên địa bàn thành phố Cần Thơ tham gia BHYT đạt 91%, trong đó 3 địa bàn của dự án đạt 100%.

 

Liên hiệp các hội  Khoa học-Kỹ thuật, Thành phố Cần Thơ